Laat duizend rimpels groeien
17.03.09
Het investeringsfonds voor de commerciële ouderenzorgsector zal geen subsidies geven om privérusthuizen op te richten, maar wel leningen verstrekken, preciseert GWENDOLYN RUTTEN . Ze corrigeert daarmee Marc De Vos.
Het gaat om serviceflats, clusterwoningen of meegroeiwoningen die een steeds ruimer wordende groep klanten aantrekken.
Elke morgen lees ik met genoegen de opiniepagina's. Ik noem het mijn voetbaltribune-moment. Ook daar gaan supporters - zowel de meest fervente kenners als de gewone ontspanningszoekers - uitgebreid in op het doen en laten van spelers en trainers. Vaak hoor je houtsnijdende analyses en een flinke portie gezond verstand. Maar soms kletsen ze uit hun nek.
Vrijdag in deze krant was Marc De Vos de tribunespeler van dienst. Zijn visie over rusthuizen was raak. De vergrijzing is een feit. De daarmee samengaande zorgbehoeften zijn ongezien. Over de uitdaging geen betwisting. Maar wèl over de oplossingen, aldus De Vos. Want uiteraard hadden 'onze Vlaamse politici' recepten 'uit hun hoed getoverd' die nergens op lijken. Wat Open VLD betreft hekelde hij het voorstel om de commerciële 'rusthuizen' zuurstof te geven.
Een wederwoord is op zijn plaats. Omdat liberale politici niet toveren maar doorgaans doordachte en efficiënte voorstellen op tafel leggen. Maar meer nog omdat De Vos een volkomen foutieve voorstelling geeft van het voorstel in kwestie.
Waarover gaat het? Open VLD pleit voor de oprichting van een investeringsfonds voor de commerciële ouderenzorg. Noem het een 'rimpelfonds' als u wilt. Dat fonds moet ervoor zorgen dat de commerciële initiatiefnemers kansen krijgen om voorzieningen voor senioren op te richten. De commerciële sector denkt daarbij helemaal niet aan rustoorden-oude-stijl. Integendeel. Het gaat om nieuwe concepten, serviceflats, clusterwoningen of meegroeiwoningen die een steeds ruimer wordende groep klanten aantrekken. Technologie en innovatie staan daarbij centraal.
Commerciële initiatieven in de ouderenzorg zijn absoluut noodzakelijk omdat ze zorgen voor een aanbod dat beantwoordt aan een steeds groter en divers wordende vraag. Toch hebben de commerciële spelers het niet gemakkelijk. De voornaamste reden is de financiële crisis. Die maakt dat banken minder risico's nemen. Ze willen meer zekerheid, zeg maar. De voorkeur gaat daarom uit naar initiatieven die kunnen genieten van volledige overheidswaarborgen, of die kunnen rekenen op 'veilige' overheidssteun (subsidies). De commerciële spelers kunnen dat niet en zijn dus de dupe. Als ze toch aan financiering geraken, is die - ondanks de lage rentevoeten - vaak duur en sterk geconditioneerd. Zo vragen banken vandaag bijvoorbeeld een eigen vermogen van 25 in plaats van 15 procent. Door de verschillende beleidsinitiatieven die de Vlaamse overheid genomen heeft voor de niet-commerciële rusthuissector - die zich in tegenstelling tot de commerciële spelers volledig kan beroepen op Vlaamse subsidies - is het zogenaamde gelijke speelveld helemaal scheefgetrokken.
Dat kan niet de bedoeling zijn. We hebben méér voorzieningen nodig, in allerlei moderne en consumentvriendelijke vormen, aangepast aan de verschillende noden van steeds meer ouder wordende mensen. Viceminister-president Dirk Van Mechelen (Open VLD) heeft daarom gezocht naar een hefboom om de commerciële initiatieven opnieuw faire kansen te geven. Die heeft hij gevonden in het zorgfonds. In het Vlaamse zorgfonds zit ongeveer een miljard euro aan financiële reserves, opgebouwd in het kader van de zorgverzekering. Het geld van dat fonds wordt uiteraard voorzichtig belegd. Het voorstel-Van Mechelen houdt in dat een deel van dat geld - dat nu vaak op termijnrekeningen staat - in een investeringsfonds voor de commerciële zorgsector wordt ingebracht. Op die manier ontstaat een win-winsituatie. Het geld van het zorgfonds wordt verstandig belegd in oplossingen voor de vergrijzing. En commerciële spelers in de ouderenzorg kunnen zich wenden tot het fonds om een deel van de financiering van hun projecten te krijgen. Het rimpelfonds zal dus leningen verstrekken en géén subsidies geven, zoals De Vos veronderstelt. Daar vragen die commerciële spelers ook niet om. Het is ook niet de bedoeling om het volledige investeringsbedrag te lenen. Wel om een percentage, bijvoorbeeld 20procent, te financieren. Samen met een eigen inbreng van ongeveer 10procent van het kapitaal wordt het op die manier opnieuw doenbaar voor banken om aan interessante voorwaarden de rest van de financiering te voorzien. We willen eveneens de bestaande waarborgregeling voor commerciële initiatieven aanpassen. Die werkt vandaag niet en moet dus aangepast worden.
Open VLD legt met voorstellen zoals het 'rimpelfonds' en de aanpassing van de waarborgregeling zeer duidelijke liberale accenten: vrij initiatief, leningen in plaats van subsidies, goede beleggingen en investeringsmaatregelen die de vergrijzing voorbereiden. Wij kiezen voor resultaten en niet voor instellingen of structuren. Wij geloven in innovatie in de welzijnssector. Wij gunnen iedereen een waardige oude dag. Daar hoeft geen toverwerk aan te pas te komen. Creatief denken - en af en toe wat inspiratie opdoen in de tribunes - volstaat.
Gwendolyn Rutten is kabinetschef Algemeen Beleid bij vice-minister-president Dirk Van Mechelen (Open VLD).
De Standaard, 17 maart '09
